تحقیق درباره بناهای تاریخی خوزستان

تحقیق درباره بناهای تاریخی خوزستان

تحقیق درباره بناهای تاریخی خوزستان

↓↓ لینک دانلود و خرید پایین توضیحات ↓↓

فرمت فایل: word 

 (قابل ویرایش و آماده پرینت)

تعداد صفحات:14

 

 

قسمتی از متن فایل دانلودی:

بند ميزان يا بند شاپور

در ضلع شمال شرقي شهر و در جنوب بفعه سيد محمد گياهخور بند ميزان واقع است. اين بند كه از دو ضلع مورب كه به منزله دوبازوي يك نيم دائر است تشكيل شده، از ست ضلع شرقي ابتدا از دو ديوار به عرض 80/1 متر كه بر هم عمودند شروع مي شود و نوزده دهانه آبرو كه آب را از شمال به جنوب هدايت مي كند هر كدام به عرض حدود 5/2 متر. عرض دهانه ها متفاوت ولي عرض پي ها دهانه ها يكسان است. پل از آن يك ديوار در قوسي دائره مانند با انحناء 240 درجه از 360 درجه به طرف غرب كشيده شده و بر سطحه ي آن سطحي به حدود سه ربع دائره ي وسيع چرخيده است و پس از يك ديوار سنگي و گچي كه با همان جنس و ابعاد كه در ديواره ي شرقي است، يك دهانه ي آبرو به عرض 4 متر قسمتي از آب رودخانه را بسوي جنوب هدايت مي كند و ديواره ي سد پس از چند انحناء متقاطع ودر خط كثير الاضلاعي به زير پايه ي كلاه فرنگي مي رسد. بند ميزان آب رود كارون را به دو قسمت تقسيم مي كند: قسمتي را به آبراهه گرگر در شرق شهر و قسمتي را به رودخانه ي شطيط در شمال غرب و غرب شهر روانه مي سازد. آب شطيط همواره از آب گرگر فزونتر بوده و اين دو از قديم الايام به نام هاي دو دانگه براي شاخه ي گرگر و چقدر دانگه براي شاخه ي شطيط ناميده شده اند.

تفاوت آشكار ديگري كه بين آسياب هاي سيكا در شوشتر و اسيوآي رعنا در دزفول وجود دارد آنست كه اسيوآي رعنا در بستر رودخانه ي دز قرار دارند در حاليكه سيكاي شوشتر در كنار رود گرگر واقعند و پيدا است كه به روزگار آباداني اين تأسيسات و تا ساليان دراز آب رودخانه حتي به پي و حريم سيكا را به آنها مي رساند و تأسيسات به هيچ وجه در بستر رودخانه نيست ودر ارتفاعي مشرف به آن است.

پل شادروان

پل شادروان يا پل شاپوري در چشم انداز بند ميزان و به حدود سيصد متري آن در غرب بند ميزان واقع است. به موازات پل سيماني جديدي كه در اول جاده ي دزفول در غرب شهر شوشتر واقع استف آثار شانزده دهانه ي آبرو پل باطاق باقي مانده و هشت دهانه بدون طاق و چندين طاق كوچك كه در ضلع شمالي باقي است و چند دهانه بدون طاق باقي مانده ي شادروان يا شاذروان، يا شادروان شاپوري يا پل شاپوري يا شادروان شوشتر، شادروان قيصري است كه امروز در شمال غرب شهر شوشتر قرار دارند. عرض پي پايه هاي پل 7 متر و عرض دهانه ي آبرو پل 8 متر و ارتفاع از كف رودخانه تا تاج پر حدود ده متر است. مصالح ساختماني پل سنگ رودخانه و سنگ قلوه و لاط گچ كهنه و از نوع مصالح ساختماني بندهاي معروف به اسيوآي رعنا در دزفول بر روي بستر رودخانه ي دز است.

در بازوي جنوبي شادروان آثار يك اطاقك كوچك و يك نيم ستون مربع مستطيل كه يك ضلع آن باقي مانده و از سنگي تراشي و از نوع سنگ تراش هاي بكار رفته در برج كلاه فرنگي است، جلب توجه مي كند. ممكن است اين اطاقك و اين نيم ستون بازمانده ي تأسيساتي باشد كه براي محافظت و مراقبت پل شادروان يا آب نهر داريان كه از زير ان مي گذرد يا نظارت بر آب رود چهار دانگه بوده باشد.

بند ميزان بدون ترديد سدي مصنوعي است و براي تقسيم آب وسوار شدن آن ايجاد شده است. ساختمان اين بند را به شاپور ساساني نسبت مي دهند كه به دست والدين قيصر روم و مهندسان رومي اسير ساخته شده است و بعدها شاهزاده دولتشاه قاجار والي خوزستان آن را تعمير نموده و به بند دولتشاه معروف شده است. اين بند را بند شاپوري و سد شاپوري و بند خاقان و بند محمدعلي ميرزا هم ناميده اند. در تذكره ي شوشتر و تاريخ جغرافيائي خوزستان و ساير كتب نويسندگان جغرافياي سرزمين هاي اسلامي در خصوص اين بند و پل شوشتر و كه به نام شادروان ناميده شده مطالبي پر از حكايت و افسانه و مبالغه نوشته شده و حتي بيشتر نويسندگان بند ميزان و شادروان را باهم يكي دانسته يا نام يكي را به ديگري داده و معدودي از آنها هم تأسيسات آب رساني شوشتر يعني همين بند ميزان و شادروان شاپوري را با تأسيسات آب رساني دزفول بر روي رودخانه ي دز خلط كرده و يكي دانسته و يا از توصيف يكي وصف ديگري را در نظر داشته اند. در ميان همه ي نويسندگان كتب تاريخي و جغرافياي و تذكره ها و شهرنامه ها سيد عبدالله شوشتري مؤلف تذكره ي شوشتر كه خود از مردم شوشتر بوده است شرح نسبتاً دقيق و مبتني بر مشاهده ي خود نوشته و نام بندترازو را براي اين بند بكار برده است، ولي به اقتضاي زمان نوشته او هم خالي از حكايات غريبه و افسانه پردازي نيست. اما تا به امروز هيچ كس تحقيق تاريخي درباره ي اين آثار و زمان خرابي و علت تعميرات و تاريخ تعميرات مكرر اين آثار را بهتر و دقيق تر از مرحوم احمد كسروي در «تاريخ پانصد ساله ي خوزستان» ننوشته است. چون مطالعه ي تحقيقات دقيق مرحوم كسروي براي آگاهي از سرگذشت تاريخي اين بند ميزان يعني پل شادروان شاپوري و نهر داريون خلاصه ئي از تحقيقات مرحوم كسروي را در پي آنها نقل مي كنيم تا چراغ راهي براي محققان باشد.

و....